Απόκριες/Καρναβάλια: Έθιμο ή ακόμη μια εμπορική γιορτή;

Evie Economidou
Lead Editor & Media Supervisor at StudentLife

Αποκριά: η ελληνική λέξη (Απόκριες το πιο διαδεδομένο). Καρναβάλι: η λατινική λέξη. Ξέρουμε πράγματι τι κρύβεται πίσω από αυτή τη γιορτή ή απλά συνηθίζουμε να μασκαρευόμαστε χωρίς ουσιαστικό λόγο; Για ποιο λόγο γιορτάζουμε τις Απόκριες κάθε χρόνο;

Πρώτα απ’ όλα, δεν είναι απλά μια οποιαδήποτε γιορτή:

Για να βάζουμε τα πράγματα στη θέση τους, “Απόκριες ονομάζονται οι 3 εβδομάδες πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή“. Aν σπάσουμε τη λέξη, έχουμε: από + κρέας, που δείχνει τη συνήθεια να απέχουμε, ως Χριστιανοί, από το κρέας κατά την περίοδο των νηστειών που πλησιάζουν. Αντίστοιχα, και στα Λατινικά το Καρναβάλι, από το Carnival/Carnevale σημαίνει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Άρα, υπάρχει σαν έθιμο, υπάρχει στην παράδοση μας και δεν είναι κάτι που δημιουργήθηκε καθαρά για εμπορικούς σκοπούς (βλέπε Valentine’s day κτλ.) Λίγο δύσκολο να αποχωριστείς το κρέας έτσι;

Τι θεωρεί ο υπόλοιπος κόσμος:

Από την άλλη, όποιον τυχαίο ρωτήσεις στο δρόμο για το τι του έρχεται στο μυαλό όταν ακούει αυτές τις λέξεις (Καρναβάλια ή Απόκριες) θα σου πει χωρίς δεύτερη σκέψη: Μασκαρέματα ή Κοστούμια ή Καρναβαλίστικη Παρέλαση. Γιατί έχουμε αυτοματοποιήσει στο μυαλό μας αυτή τη γιορτή σε κάτι εμπορικό, όπως όλα τα άλλα; Τελικά τι υποστηρίζουμε περισσότερο; Τα έθιμα ή την εμπορικοποίησή τους;

Αν το πάρουμε με βάση ένα χρονοδιάγραμμα που ξεκινά την πρώτη μέρα του χρόνου, έχουμε τις εξής πιο γνωστές γιορτές – (για τους νέους ειδικά):

  1. Τα Φώτα: Πρέπει να δοθεί η παραδοσιακή “Πουλουστρίνα” με τους καλικάντζαρους και να ετοιμαστούν φαγητά. Ο λόγος; Λίγοι τον ξέρουν (χωρίς να αναλύσω ξεχωριστά το κάθε έθιμο/γιορτή).
  2. Valentine’s Day: Χρειάζεται να πω περισσότερα; Ας αναφέρω απλά ότι μια μέρα για τον “έρωτα και την αγάπη” κάνει πλούσιους όλους τους επιχειρηματίες.
  3. Απόκριες/Καρναβάλια: Όσα ανέφερα πιο πάνω + ξέφρενη διασκέδαση, μεταμφιέσεις χωρίς ουσιαστικό λόγο και πολλά άλλα.
  4. Καθαρά Δευτέρα: Συνάντηση με οικογένεια ή/και φίλους, φαγοπότι σε “νηστίσιμο” κλίμα (χωρίς πάλι να είναι γνωστός ο λόγος) και την επόμενη μέρα καμία αλλαγή στις διατροφικές επιλογές.
  5. Πάσχα: Κροτίδες, “Λαμπρατζιά”, Αστεράκια, πυροτεχνήματα, αφορμή να πας στην εκκλησία απ’ ΕΞΩ αντί μέσα. Ελάχιστο ενδιαφέρον για τα βασικά.
  6. Έθιμα μετά το Πάσχα: Λίγοι είναι εκείνοι που θα μεταβούν σε κάποιο χωριό για παραδοσιακά παιχνίδια και έθιμα. Αρκετοί θα εκμεταλλευτούν τις διακοπές των ημερών για αποδράσεις κάπου αλλού, σε κάποια cafe, κάπου τελωσπάντων που μπορούν να είναι οποιαδήποτε μέρα του χρόνου.
  7. Πρωταπριλιά, Πρωτομαγιά: Τι χαρά! Ακόμη μια ευκαιρία να μην πάω σχολείο/πανεπιστήμιο/δουλειά. Τι υπάρχει πίσω από αυτές τις μέρες όμως και εγώ τις γιορτάζω σαν αργίες; Κάποιος κέρδισε κάτι ίσως; Χμμ..
  8. Ημέρα της Γυναίκας, ημέρα της Μητέρας, ημέρα του Πατέρα κτλ.: Δεν λέω να μην υπάρχουν, αλλά γιατί μόνο μια μέρα να αφιερώνεται για να πας να αγοράσεις κάρτες, λουλούδια, να πεις ευχαριστώ, ενώ τους έχεις δίπλα σου κάθε μέρα;

Αυτές και άλλες τόσες, γιορτές που έχουν ένα λόγο που δημιουργήθηκαν, είτε είναι η παράδοση, η θρησκεία, η ανεξαρτησία που μας χαρακτηρίζει. Κρίμα είναι να υπάρχουν απλά για εμπορικούς λόγους, χωρίς να ξέρουμε έστω τα βασικά. Χωρίς να νοιαζόμαστε αν κάποιος π.χ. δεν έχει να φάει (ειδικά τέτοιες μέρες που ζούμε) και εμείς να ανησυχούμε για το τι θα μασκαρευτούμε φέτος τα Καρναβάλια.

Φοράμε καθημερινά πολλές μάσκες , χωρίς να το γνωρίζουμε πολλές φορές. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τις βγάλουμε και να δούμε τι πραγματικά συμβαίνει εκεί έξω, και το πώς (μας) αλλάζει η κοινωνία.